The Robot age

Robots brengen meer in beweging dan techniek alleen; innovaties in robotica leiden immers tot grote maatschappelijke en bedrijfseconomische veranderingen. Artificiële Intelligentie speelt daarin een bepalende rol. Het zorgt ervoor dat robots steeds meer op mensen gaan lijken en vaardigheden ontwikkelen die ons eigen kunnen overstijgen. Dit biedt niet alleen geweldige kansen, maar creëert ook dilemma's. Denk bijvoorbeeld aan de wereldwijde discussie over autonome 'killer-robots' of de vrees dat in het robottijdperk privacy als grondrecht mogelijk niet zal overleven. Bestaande ethische en juridische kaders komen door robotisering dan ook geleidelijk in het gedrang.

Roaming Outside the Iron Box

De robotisering van onze samenleving is daarnaast ook een dynamisch proces. Een dat ons dwingt continu na te denken over welke acties en maatregelen nodig zijn om nieuwe robottoepassingen naadloos te integreren in onze maatschappij. Coëxistentie is daarbij het uitgangspunt.


Die opdracht is echter lastiger dan het lijkt, omdat door toepassing van lichaamsverrijkingen, de mens op termijn ook verrobotiseert. Tijdig anticiperen op ontwikkelingen is dan ook een must.

Wat doet Robotage?

Bij het bedenken van robottechnologie spelen veiligheid, privacy en beveiliging een belangrijke rol. De inzet van robots en kunstmatige intelligentie mag immers niet leiden tot menselijk letsel, een privacy-aantasting, of het doorbreken van systeembeveiligingen. Uiteraard roept dit alles veel vragen op. Robotage doet onderzoek naar de maatschappelijke aspecten van robotisering op het snijvlak van recht, ethiek en privacy. Een deel van de antwoorden vindt u in het boek 'Robot-is-me?'.


Verder is Robotage verbonden aan de European AI Alliance dat nadenkt over alle aspecten rondom de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, en de gevolgen ervan.

Glossary

Artificial Intelligence (AI)

"Anything that could give rise to smarter-than-human intelligence - in the form of Artificial Intelligence, brain-computer interfaces, or neuroscience-based human intelligence enhancement - wins hands down beyond contest as doing the most to change the world. Nothing else is even in the same league."

— Eliezer Yudkowsky, Machine Intelligence Research Institute.

Body Augmentations

"In the near future, with physical augmentation gaining ground and nano-cybernetics only years away, the dawn of limitless human evolution is just beyond the horizon..."

— James Swallow, The New York Times.

Internet of Things (IoT)

"The fact is, the IoT is kind of like the pony express was when it was first launched; it worked better than what we had, it underwent a lot of changes, and consumers won while business fortunes rose and fell. It’s anyone’s guess how the IoT will ultimately be used to effectively connect an unbelievably broad range of devices."

— Brian James, Senior Director of Product Marketing, Aria Systems.

Privacy

"That's the kind of society I want to build. I want a guarantee - with physics and mathematics, not with laws - that we can give ourselves things like real privacy of personal communications.”

— John Gilmore, Founder of the Electronic Frontier Foundation.

Robotics Ethics

"Ethics is knowing the difference between what you have a right to do and what is right to do.”

— Potter Stewart, Former Associate Justice of the United States Supreme Court.

Smart Cities

"Smart cities to us mean having a very robust network and communications backbone across the city that allows us to take advantage of technology and data tools to better serve our residents, promote economic development, promote sustainability efforts, and be more responsive to our citizens' needs. Sustainability and smart are definitely connected. You cannot claim to be a smart city if you’re not sustainable."

— Dennis Gakunga, Chief Sustainability Officer, City of Chula Vista, CA.

Email voor vragen

Featured

Uitgelicht: Nieuws / Recensie / Pers


[4-6-2019]  Van uitgeverij De Harmonie ontving ik een exemplaar van Ian McEwan's nieuwe roman 'Machines Zoals Ik'. Een boek over de 32-jarige Charlie die in een driehoeksrelatie met zijn rationele humanoid robot (Adam) en emotionele bovenbuurvrouw (Miranda) belandt. Samen beïnvloeden ze het karakter van Adam die op zijn beurt zijn menselijke partners voor lastige keuzes stelt.

In 'Machines Zoals Ik' vervult het vermeend bewustzijn van de robot een sleutelthema. De hoofpersoon Charlie gelooft zelf niet in het bestaan hiervan. Zijn beeld van robot Adam wordt door de schrijver bewust in contrast geplaatst met die van Charlie's held, de Britse wetenschapper - en in het verhaal de geestelijk vader van de humanoid robot - Alan Turing. Turing is ervan overtuigd dat robots beschikken over een eigen bewustzijn dat bescherming verdient. Met het schoeien van het verhaal op die leest neemt de schrijver een interessant, maar voor sommigen mogelijk ook ietwat verwarrend loopje met (het werk van) de historische figuur Turing.

  • Machines like me

De niet fictieve wetenschapper Alan Turing (†1954) introduceerde in 1950 namelijk een test om te kunnen nagaan of men met een mens of robot communiceerde. Wanneer de robot voldoende personen kon laten geloven dat hij een mens was, slaagde hij voor de Turing test. Toch zei deze test niets over de daadwerkelijke intelligentie van de robot, laat staan over de aanwezigheid van bewustzijn. Het eventueel slagen voor zo'n test is tot op heden slechts een indicatie dat de robot goed is in het veinzen van intelligentie. Een wetenschapper die op basis van zijn experimenten wel een aanwijzing vond voor het bestaan van een machinaal bewustzijn, was de Britse neurofysioloog William Grey Walter. Wellicht was hij - als tijdgenoot van Turing - voor het verhaal een logischere keuze geweest.

Dit gegeven maakt het boek van McEwan echter niet minder relevant. Dat komt doordat in 'Machines Zoals Ik' ratio, logica en gevoel - en met name de verschillende percepties hiervan - op zo'n manier centraal staan dat het fictieve verhaal je goed laat nadenken over de relationele verhouding tussen mens en machine in de tastbare toekomst. Is bijvoorbeeld de seks van Miranda met robot Adam gevoelsmatig overspel? Ook McEwan's introductie van de geniale term 'natte neuronen' doet je net even anders naar kunstmatige intelligentie kijken.



[8-4-2019]  Na de eerder - op 1 februari - afgeronde consultatie heeft de Europese Commissie vandaag de Ethische Code voor betrouwbare kunstmatige intelligentie officieel gepubliceerd. Deze Ethische Code omvat zeven grondbeginselen voor betrouwbare AI:

  1. Menselijk toezicht: AI-systemen moeten het mogelijk maken dat de mens de regie houdt; de autonomie van de mens mag op geen enkel moment ondermijnd worden
  2. Robuust en veilig: Voor een veilige en betrouwbare werking moeten robuuste AI-systemen beschikken over een hoge fouttolerantie
  3. Privacy en databeleid: burgers moeten controle hebben over hun eigen data, de door AI vergaarde data mag niet worden aangewend om hen schade te berokkenen of te discrimineren
  4. Transparantie: AI-systemen moeten traceerbaar zijn waarbij genomen beslissingen inzichtelijk moeten kunnen worden gemaakt
  5. Diversiteit en eerlijkheid: AI-systemen moeten voor iedereen toegankelijk zijn en onbevooroordeeld opereren
  6. Maatschappij en milieu centraal: AI-systemen moeten positieve sociale veranderingen mogelijk maken en duurzaamheid hoog in het vaandel dragen
  7. Verantwoordelijkheid: mechanismes moeten worden ingebouwd om verantwoordelijken te kunnen aanwijzen voor (de uitkomsten van) AI-systemen

Medio september volgt een pilotfase waarbij de AI-beginselen door bedrijven in praktijk kunnen worden gebracht. Ook zal er samenwerking worden gezocht met landen als Japan, Singapore en Canada. In hoeverre de beginselen een mondiaal karakter zullen kunnen verwerven is nog even afwachten.



[28-1-2019]  Robotage neemt deel aan de Europese "Ethics Guidelines for Trustworthy AI" consultatie. In voorbereiding op de totstandkoming van deze Ethische Code voor betrouwbare kunstmatige intelligentie, heeft de Europese Commissie betrokken stakeholders bevraagd. Ook Robotage heeft deelgenomen aan deze consultatie en op negen onderdelen haar visie op de aankomende richtlijnen gegeven.

  • Stakeholder consultatie
  • Zonder het vertrouwen van de mens heeft AI geen toekomst.Illustratie: Simon Stålenhag


[10-10-2018]  Het schrijven van een boek is een arbeidsintensieve klus, niet in de laatste plaats vanwege de grote hoeveelheid research die dit met zich meebrengt. Het is dan ook prettig dat de boodschap van het boek 'Robot-is-me?' is overgekomen zoals bedoeld. Onderstaand, de onafhankelijke recensie van NBD Biblion.

  • NBD Biblion recensie Robot-is-me? Auteur: Roderic Winkelhorst (R.C. Winkelhorst).
  • Bron: NBD Biblion / bol.com


[1-9-2018]  Het boek 'Robot-is-me?' (Uitgeverij Paris) kwam verder ook aan bod in diverse dagbladen waaronder de Wetenschapsbijlage van het Nederlands Dagblad.

Een interview met journalist Rick Moeliker over robots die op mensen lijken, leidde tot een interessant artikel (mirror) met daarin onder andere ook de visies van professor Jan Smits en de Italiaanse hoogleraar filosofie Luciano Floridi.

‘Robots lopen nu in allerlei soorten en maten van de lopende band terwijl er nauwelijks regels zijn.'

Bron: Nederlands Dagblad

Achtergronden

De achtergrondbijdragen gaan dieper in op bepaalde ontwikkelingen zoals regelgeving, het klimaat of privacy. De Vegas CES round-ups en Tim Burke's Motown Bots, krijgen een andere bestemming.

Contact

Voor het scannen van contactinfo klikt u op de onderstaande QR-afbeelding.

QR code Robotage

Robotage is gespecialiseerd in de ethisch-juridische en praktische aspecten van robotisering & kunstmatige intelligentie.

Roderic Winkelhorst

Auteur Roderic Winkelhorst (foto) houdt zich bezig met autonome robots, ethiek en recht.Het grenzeloze robottijdperk staat voor de deur en de mondiale werkgelegenheid misschien wel op de tocht. Bij Robotage houd ik de deur op een kier en scheid ik graag feiten van fictie als het over robotisering gaat. Geen makkelijke klus, maar 'iemand' moet het doen. Mijn specialisatie ligt op het terrein van Robotica, met een sterke sectorfocus op (service)robots, AI, Privacy, IoT & Smart Cities. Verder ben ik auteur van verschillende publicaties, waaronder de boeken 'Elektronische Communicatie & Privacy' en 'Robot-is-me?'  

Veel van mijn werk is geciteerd in diverse wetenschappelijke publicaties en rapporten en kreeg ook twee vermeldingen in de doctrine van het Hof van Justitie in de - voor de privacy relevante - Lindqvist zaak.



De klimaatneutrale robot die uit angst in de GFT-bak verdween

door .

Het is tijd om feiten van fictie en afval te scheiden

Het klimaat verandert momenteel snel. Niet alleen door natuurlijke invloeden, ook de intrusieve manier waarop we dagelijks omgaan met energiebronnen en grondstoffen speelt daarbij een rol. In een wereld waarin zich straks meer robots dan mensen verplaatsen, zijn duurzaamheid en het gebruik van schone technologieën eigenlijk onontbeerlijk.

Om robots milieuvriendelijker en omgevingsbewuster te maken, sleutelen technici niet alleen hard aan het kunstmatig brein, ook de aandrijvingsbron krijgt steeds meer aandacht. Zo’n brein met kunstmatige intelligentie is belangrijk. Het stelt de robot in staat te leren van - en in te spelen op zijn omgeving. Het efficiënt voortbewegen in die omgeving kost de robot echter wel de nodige energie. Ongeacht of de robot is uitgerust met wielen of benen, zijn er altijd meerdere motoren (actuatoren) nodig om de robo sapiens te laten bewegen, en daar zit hem nu net het probleem. Wat heb je immers aan een slimme, milieuvriendelijke robot die slechts kortstondig functioneert? Dit ongemak zien we in de praktijk ook bij autonome elektrische auto’s, die relatief lang moeten opladen.

  • stepping robot child
  • Zo kan het natuurlijk ook.

In het Amerikaanse leger zag men al vroeg het belang van een non-stop, klimaatneutrale robot. Men dacht hierbij aan een autonome robot die zich net als echte soldaten, dagenlang zou kunnen redden in vijandelijk gebied. Het gebruik van accu’s of een fossiele brandstofmotor met een beperkte actieradius, was daarom geen optie. De robot moest zijn eigen maaltijd kunnen verzamelen en bereiden zonder menselijke hulp. Een soort van 'Heel Holland Bakt' voor robots. Maar hoe maak je zo'n metalen chef-kok?


Het idee

Het energiebedrijf Cyclone Power Technologies en de firma Robotic Technology kwamen in 2009 daarvoor met een idee: hernieuwbare bio-energie. In opdracht van het Amerikaanse Agentschap DARPA werd de Energetically Autonomous Tactical Robot (EATR) ontwikkeld. Deze duurzame robot kon energie opwekken uit biomassa in het milieu. Dit betekende zoveel als dat hij kon leven van de verbranding van biologisch afbreekbaar plantaardig en dierlijk materiaal, dat hij onderweg zelf verzamelde, scheidde en doorslikte. Een ultieme vorm van GFT-beheer. Alhoewel de - met een kettingzaag en grijper uitgeruste - EATR wist wat hij wel en niet mocht eten, waren velen bang dat hij zich (op het strijdtoneel) ook tegoed zou doen aan menselijk weefsel.

Hoewel dit technisch gezien mogelijk was, leek dit scenario juridisch niet erg waarschijnlijk. Een strikte lezing van artikel 15 van het Verdrag van Genève sluit immers een dergelijk gebruik van robots uit. Daarbij kwam dat naast doelacquisitie- en verkenningsmissies, de EATR tevens was ontworpen om zwaargewonde soldaten heelhuids van het slagveld op te halen.


  • EATR concept
  • De EATR™ robot zou er vandaag de dag mogelijk zo hebben uitgezien (foto-ontwerp: Vitaly Bulgarov).

Toch kreeg tien jaar geleden - zoals vaker in de geschiedenis - de 'robofobie' de overhand. Aanhoudend negatieve berichtgeving in de media over vermeende vleeseetpraktijken, deed de publieke opinie tegen Cyclone keren. Deels had Cyclone dit aan zichzelf te danken door met het militaire DARPA in zee te gaan. De pr-afdeling probeerde de EATR nog te promoten als vegetarische en milieuvriendelijke verrijking van het robotlandschap, door juist de civiele mogelijkheden te onderstrepen. Toch kon dit niet voorkomen dat het project in 2010 stilletjes naar de GFT-bak verdween.

Terug naar af(val)?

EATR had hét nieuwe autonome, milieuvriendelijke en duurzame robotplatform van de toekomst kunnen zijn voor - middelgrote tot grote - robots. De technologie werd niet louter ontwikkeld voor militaire doeleinden, het was slechts een van de toepassingsmogelijkheden. De ontwerpers hoopten de techniek ook aan het bedrijfsleven te kunnen verkopen, zodat het een weg zou vinden naar diverse civiele robottoepassingen. Het autonome aansturingssysteem (voor interactie met de omgeving) van de EATR is overigens wel in sommige humanoid robots beland. Daar lijkt het bij te zijn gebleven, althans voor Cyclone.

Nadat de gemoederen waren bedaard, dook vijf jaar later het kleine EcoMow Technologies in de GFT-bak en kwam, overigens zonder veel tamtam, met een op biomassa gebaseerde robotmaaiervariant op de proppen. Niet zo geavanceerd als de EATR, maar wel vele malen compacter. De EcoMow is een kleine zelfrijdende gazonmaaier die geen gras achterlaat. In plaats daarvan wordt de grassige biomassa direct omgezet in biobrandstof die het voor de eigen aandrijving gebruikt. De biobrandstof die overblijft wordt opgeslagen en kan ook als brandstof voor andere toepassingen dienen. Opmerkelijk genoeg vond ook deze, via Google maps navigerende robot, niet zijn weg naar een populaire markttoepassing. De techniek kwam nog te vroeg; het wachten lijkt dan ook op die ene killer-toepassing of reden die ervoor zorgt dat miljoenen mensen er gebruik van willen maken.

Die reden gloort inmiddels aan de klimaathorizon. Alhoewel robots ook zonder biomassa efficiënter worden, is dit meer evolutie dan revolutie; de grote stap voorwaarts ontbreekt nog. Ter verkleining van onze ecologische voetafdruk is het #recyclen van het groene EATR principe - tien jaar na dato - misschien het overwegen waard.



Is ons juridisch 'systeem' klaar voor autonome robots met kunstmatige intelligentie?

door .

"If.. Then.. GoTo.. Else End Humanity"

Dat intelligente autonome robots onze nieuwe toekomsthorizon vormen zal denk ik niemand aan twijfelen. Anders ligt het voor de vraag of het huidig juridisch systeem voorziet in de participatie van deze robots aan onze maatschappij. Voordat we komen te spreken over regels, is het belangrijk om onderscheid te maken tussen robots voor militaire doeleinden en robots die in de civiele maatschappij hun weg vinden.

Bij de eerste categorie speelt natuurlijk voorafgaand de vraag of wij als maatschappij überhaupt wel willen dat er killer robots actief zijn. Daarvoor is een maatschappelijk debat vereist dat gepaard gaat met een transparante voorlichting van de overheid. In Groot-Brittannië is dat bijvoorbeeld niet goed gelukt in de aanloop naar de inzet van haar Reaper drones. [1]  De bevolking is daar inmiddels erg sceptisch ten aanzien van het gebruik ervan. Dat de Britse regering met een naamsverandering naar Protectors dit probleem dacht op te lossen, is natuurlijk ietwat naïef. In België heeft een uitgebreide parlementaire discussie geleid tot het zich van overheidswege uitspreken tegen autonome killer robots. Dit met een industrieverbod tot gevolg. Aan robots die aan de civiele maatschappij deelnemen kleven overigens ook haken en ogen. Het laten beslissen van een robot over leven en dood is daar echter geen ontwerpdoel op zich.

Wanneer we spreken over autonome robots en regels, is het goed om je te realiseren dat ontwerpers niet zomaar een wetboek in een robot kunnen programmeren. De robot is een nieuw lid van onze maatschappij wiens rol daarin steeds meer rechtsgevolgen zal creëren. Hieraan kleven bijzonder veel lastige aspecten, zoals de enorme variatie aan soorten, het grensoverschrijdend karakter en de mate van intelligentie. Robots zijn wat betreft het interpreteren van regels nog niet op het zelfde niveau zoals beschreven in de boeken van Asimov. Ook een eigen bewustzijn ontbreekt nog. Vertrouwen op hun zelfregulerend vermogen is dan ook nog te veel gevraagd. Wetgeving die voor ons als mens logisch lijkt, maar onbegrijpelijk voor een robot, zal geen lang leven beschoren zijn. Dit zou zelfs tot disruptie kunnen leiden, met het uiteindelijk besef dat ook het regelgevend kader als instrument een metamorfose moet ondergaan.


  • Robot handhaaft de openbare orde
  • In Dubai ondersteunen robots de politie bij het handhaven van de openbare orde.

Toch is er ergens natuurlijk een begin, zo niet voorafgaande basis nodig. Reeds in 2006 identificeerde het European Robotics Research Network (EURON) vijf terreinen waarvoor regelgeving diende te worden ontwikkeld, vóórdat robots daadwerkelijk geproduceerd zouden worden. Het ging om: veiligheid, beveiliging, privacy, traceerbaarheid en identificeerbaarheid. Hiermee konden mensen ervoor zorgen dat ze de controle en het overzicht over hun creaties behielden, en dat de door robots vergaarde data alleen kon worden gebruikt voor het beoogde doel. Men wilde dus een soort van wildgroei voorkomen. Toch is het anders gegaan; robots lopen inmiddels in allerlei soorten en maten, en nagenoeg ongereguleerd, van de lopende band. Veel fabrikanten missen niettemin nog voldoende ervaringen uit de proeftuin die het consumentengebruik hen biedt. Een situatie die snel zal veranderen door de toepassing van kunstmatige intelligentie. Deze technologie helpt niet alleen de robots te leren van menselijke interacties, maar ook hun producenten. De technologie zal zich de komende jaren daardoor razendsnel ontwikkelen en robots geestelijk naar een hoger plan tillen, hetgeen ook weer eisen stelt aan bestaande wet- en regelgeving.

Rechtspersoonlijkheid of slavernij?

Een belangrijk issue in Europa is de vraag of intelligente autonome robots rechten en verplichtingen zouden moeten krijgen, en daarmee rechtspersoonlijkheid in de vorm van een elektronische identiteit. Een bijzonder aspect daarvan is de eigen aansprakelijkheid voor hun handelen. Hierbij moet men voornamelijk denken aan robots die (zelfstandig) interacties aan gaan met mensen en andere robots in het maatschappelijk verkeer. Autonome robots die participeren in onze samenleving kunnen ons bestaan verrijken, maar ook fouten maken waaraan schadelijke gevolgen kleven. Wanneer dat gebeurt kan de robot zelf, in plaats van de fabrikant, aansprakelijk worden gesteld. Die gedachte impliceert in feite ook dat een robot met zijn (geestelijke) vaardigheden vermogen kan genereren waarmee de schade zou kunnen worden vergoed.


  • Autonome robot met rechtspersoonlijkheid of slavernij?
  • Honda's Asimo gezellig aan het winkelen in New York. Foto bron: Leith Honda

Tegenstanders vrezen dat fabrikanten van robots hiermee elke vorm van aansprakelijkheid voor hun creaties kunnen ontlopen. Ook speelt daarbij de angst dat robots zelfstandig invloed kunnen gaan uitoefenen op hun omgeving, met alle (onvoorspelbare) gevolgen van dien. Er zullen niettemin robots komen die een dusdanig hoge mate van autonomie en intelligentie bezitten dat zo’n bijzondere juridische status gerechtvaardigd zou kunnen zijn.[2] Daarbij zijn wel wat hobbels te nemen. Juist omdat er zoveel verschillende soorten robots zijn en de mens door de komst van robotimplantaten ook verrobotiseert, kunnen naar mijn idee niet voor al deze robots dezelfde regels gelden. Ongeacht of ze je nu wel of niet een eigen rechtspersoonlijkheid toekent. Maatwerk is derhalve wenselijk.

Het lijkt me onverstandig om -zoals veel tegenstanders graag zouden zien- bij voorbaat de deur te sluiten voor een elektronische identiteit voor robots. De vraag naar de noodzaak van rechtspersoonlijkheid komt namelijk nog te vroeg. Het robotbrein is nog volop in ontwikkeling en is ten aanzien van bepaalde taken die hij uitvoert weliswaar autonoom, maar nog niet in zijn totaliteit. In de discussie rondom rechtspersoonlijkheid bestaat gelukkig wel het besef dat ook (de huidige) robots, die autonoom een of meerdere taken kunnen uitvoeren, rechtgevolgen (kunnen) creëren binnen hun taakdomein. De focus dient momenteel dan ook primair gericht te zijn op die bestaande en voorzienbare autonome specifieke taken, zoals een autonome robotauto die een vervoerstaak vervult. Daarbij kun je voor de voorzienbare toekomst denken aan de vision urbanetic van Mercedes. Een mobiel concept met bijbehorende (IT-)infrastructuur, waaraan zich verschillende vervoermodules laten koppelen. Onnodige problemen ontstaan wanneer we ons teveel verliezen in fictieve scenario's zoals in de film Ex Machina, en daarmee vroegtijdig dreigen te verzanden in onrealistische scenario's. First things first dus.

(Informele) regelgeving voor robots

In het belang van de mens zijn er bij robottoepassingen - ongeacht de stand van de techniek of mate van rechtspersoonlijkheid - drie zaken die nagenoeg altijd moeten worden meegenomen, te weten: veiligheid, privacy en beveiliging. Deze aspecten, die zowel bij het ontwerp als bij de toepassing van de robot een fundamentele rol spelen, dienen goed te worden geborgd. Regelgeving is daarvoor een van de benodigde instrumenten. Natuurlijk staat de robottechnologie niet stil. Het is belangrijk om in termijnen van 5 à 10 jaar vooruit te kijken en te bezien welke effecten robottoepassingen op het maatschappelijk verkeer hebben. Vervolgens kunnen minimale randvoorwaarden en waarborgen worden geschapen die bij gewijzigde inzichten, waar nodig worden bijgewerkt. In eerste instantie gericht op de makers. Naarmate robots beter in staat zijn om autonoom eenvoudige normen veilig te interpreteren, zou het zwaartepunt meer richting henzelf kunnen verschuiven. Dit laatste vraagt ook om een aanpassing van ons bestaand juridisch systeem.


(Zelf)regulering
In het voorgaande werden van overheidswege gewenste minimale randvoorwaarden en waarborgen genoemd. Minimaal, omdat niet alles in formele zin hoeft te worden geregeld. Natuurlijk kunnen bedrijven achterover leunen en wachten tot de (Europese) overheid alle regels creëert; bijvoorbeeld omdat er zaken ernstig misgaan. Dit met het risico dat er straks ook regels gaan gelden die niet voldoende zijn toegesneden op de markt. Dit kan nadelig uitpakken voor ondernemers en een rem zetten op innovatie waar de sector het juist van moet hebben. Een andere optie is om pro-actief, middels zelfregulering, te komen tot informele regelgeving, waaraan de branche en stakeholders zich gezamelijk commiteren. Dit biedt niet alleen meer flexibiliteit, maar verhoogt ook de bereidheid van overheden en rechtspraak, om de daarin geregelde handelswijze als belangrijke standaard te erkennen. Formeel gezien heeft informele regelgeving geen verplichtend karakter; het mist immers een grondslag in formele wet- en regelgeving. Materieel ligt dat anders, omdat goeddoordachte informele normen in de praktijk een belangrijk en breed handelings- en verantwoordingskader bieden en daarmee niet louter vrijblijvend zijn.

Alles begint echter met een universeel gedragen definitie van de term robot, die vooralsnog ontbreekt.[3]



[1] Technisch kunnen Reapers autonoom opereren. Juridisch is dit (nog) niet toegestaan.
[2] Dit betekent niet dat deze robots over een met een mens vergelijkbaar zelfbewustzijn en een eigen wil beschikken. Zie in dat verband ook hoofdstuk vijf en zeven van het boek Robot-is-me?.
[3] In 'Robot-is-me?' is in hoofdstuk 2 wel een werkbare definitie geformuleerd, maar in het kader van dit artikel doel ik op een formele universele definitie van het begrip robot.

Privacy Policy

Privacybeleid van Robotage

In dit Privacybeleid vindt u informatie over hoe Robotage omgaat met persoonsgegevens; alle informatie over een persoon waaruit diens identiteit - direct of indirect - kan worden afgeleid. Robotage legt geen gebruiksprofielen aan, plaatst geen cookies en verzamelt niet meer gegevens dan strikt noodzakeijk voor het verlenen van de webdienst. Door gebruik te maken van de website gaat u akkoord met de verzameling en het gebruik van gegevens in overeenstemming met dit beleid.

Gegevensverzameling en gebruik

Robotage kan de volgende gegevens verzamelen:

  • Identiteitsgegevens: voornaam, achternaam, geslacht
  • Contactgegevens: factuuradres, e-mailadres en telefoonnummer
  • Technische (gebruiks)gegevens: IP-adres, type browser, bezoektijdstip en besturingssysteem

Robotage gebruikt de verzamelde gegevens alleen om:

  • deze webdienst te leveren en te onderhouden
  • u de mogelijkheid te bieden om gebruik te maken van interactieve functies van de website
  • aan klanten service te verlenen
  • technische problemen te detecteren en te verhelpen

Overdracht van gegevens

Uw gegevens kunnen worden overgedragen naar - en bewaard op - computers die zich buiten Nederland bevinden en waar afwijkende wetgeving van kracht is. Uw persoonsgegevens zullen echter nooit worden overgedragen aan een organisatie of een land als gepaste waarborgen daarvoor ontbreken.

Beveiliging van gegevens

De beveiliging van uw gegevens is belangrijk voor ons, maar vergeet niet dat geen enkele methode van elektronische verzending of opslag 100% veilig is. Robotage gebruikt commercieel aanvaardbare middelen om uw persoonsgegevens goed te beschermen.

Links naar andere sites

De Robotage website kan links bevatten naar sites die niet door ons worden beheerd. Wij raden u sterk aan het Privacybeleid te verifiëren van elke site die u via Robotage bezoekt. Eventuele wijzigingen van ons Privacybeleid worden altijd op deze pagina gepubliceerd.

Heeft u vragen over de omgang met uw persoonsgegevens? Neem dan gerust contact met ons op.

[Privacy Policy laatst gewijzigd op 14-12-2018]  [en1412218_v2]

Dank voor het downloaden!

Top